TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda vergi ve teşvik teklifi kabul edildi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen ve vergi ile teşvik düzenlemelerini içeren kanun teklifi kabul edilerek yasama sürecinde önemli bir aşamayı geride bıraktı. İhracat teşviklerinden varlık barışına, teknogirişim desteklerinden İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik vergi avantajlarına kadar birçok başlığı kapsayan teklif, geniş bir ekonomik düzenleme paketi olarak öne çıkıyor.

Komisyonda kabul edilen düzenlemenin kapsamı

“Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” başlığıyla görüşülen düzenleme, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Teklifin temel hedefleri arasında ihracatın artırılması, döviz girişinin teşvik edilmesi, yüksek katma değerli üretimin desteklenmesi ve teknoloji girişimciliğinin güçlendirilmesi yer alıyor.

Komisyonda kabul edilen metin, farklı sektörleri doğrudan etkileyen vergi ve teşvik düzenlemelerini bir araya getiriyor. Düzenleme, kamu alacaklarının yapılandırılmasından uluslararası kazançlara yönelik vergi istisnalarına kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Kamu alacaklarında yeni yapılandırma düzeni

Kabul edilen düzenlemeyle birlikte kamu alacaklarının yapılandırılmasında önemli değişiklikler yapıldı. Borçların tecilinde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Bu değişiklik, borç ödeme süreçlerinde daha uzun vadeli bir yapı sunulmasını hedefliyor.

Ayrıca teminatsız tecil sınırı da yükseltildi. Mevcut 50 bin lira olan sınır, yeni düzenlemeyle 1 milyon liraya çıkarıldı. Bu değişiklik, kamu borçlarının yapılandırılmasında daha geniş bir esneklik alanı oluşturuyor.

Yurt dışı kazançlar ve vergi istisnaları

Gelir Vergisi Kanunu kapsamında yapılan düzenlemeyle, belirli şartları sağlayan gerçek kişilerin yurt dışından elde ettiği kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulacak. Bu istisna, belirlenen kriterleri karşılayan kişiler için geçerli olacak.

Şartlar arasında son 3 yılda Türkiye’de yerleşik olmamak ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması yer alıyor. Bu gelirler için beyanname verilmesi gerekmeyecek, diğer gelirlerle birlikte değerlendirilse dahi istisna kapsamındaki kazançlar dahil edilmeyecek. Yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye’de mahsup edilemeyeceği de düzenleme kapsamında yer alıyor.

Ayrıca bu istisnadan yararlananların varlıklarının miras yoluyla intikalinde veraset vergisinin yüzde 1 olarak uygulanacağı belirtildi.

Teknogirişim ve çalışanlara yönelik teşvikler

Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara verilen hisse senetlerine ilişkin vergi istisnasında üst sınır artırıldı. Yeni düzenlemeye göre çalışanlara verilen pay senetlerinde istisna limiti bir yıllık brüt ücretin iki katına çıkarıldı.

Hisselerin elde tutulma süresine göre kademeli bir vergi geri alma sistemi de getirildi. Buna göre 2 yıl içinde satış yapılması halinde vergi istisnasının tamamı geri alınacak. 3 ile 4 yıl arasında satış yapılması durumunda yüzde 75’i, 5 ile 6 yıl arasında satış yapılması halinde ise yüzde 25’i geri alınacak.

Nitelikli hizmet merkezi ve İstanbul Finans Merkezi düzenlemeleri

Düzenleme ile birlikte “nitelikli hizmet merkezi” tanımı mevzuata eklendi. En az 3 ülkede faaliyet gösteren ve gelirinin en az yüzde 80’ini yurt dışından elde eden şirketler bu kapsamda değerlendirilecek.

Bu merkezlerde çalışan personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katına kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna tutulacak. İstanbul Finans Merkezi için bu sınır 5 kat olarak uygulanacak. Cumhurbaşkanı’na bu oranları değiştirme yetkisi verildi.

İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik teşvikler de genişletildi. Katılımcılara gelir vergisi avantajları sağlanırken, kurumlar vergisi indirimi süresi 2031’den 2047’ye uzatıldı. Harç muafiyeti süresi ise 5 yıldan 20 yıla çıkarıldı.

Transit ticaret ve ihracat düzenlemeleri

Kurumlar vergisi düzenlemesi kapsamında transit ticaret kazançlarına yönelik önemli indirimler getirildi. Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeden satılması veya aracılık edilmesi durumunda kazançların yüzde 95’i vergiden indirilecek.

İstanbul Finans Merkezi’nde bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak. Nitelikli hizmet merkezlerinde de yüzde 95 indirim geçerli olacak. Bu teşviklerden yararlanabilmek için kazançların Türkiye’ye transfer edilmesi şartı aranacak.

İhracatçılar için de kurumlar vergisi oranları yeniden düzenlendi. İmalatçı ihracatçılar için oran yüzde 9, diğer ihracatçılar için ise yüzde 14 olarak belirlendi. Aracılı ihracat işlemleri de indirimli oran kapsamına alındı.

Varlık barışı ve zirai üretime yönelik düzenlemeler

“Varlık barışı” düzenlemesiyle yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetlerin 31 Temmuz 2027’ye kadar bildirilmesine imkan tanındı. Bildirilen varlıkların 2 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya banka hesaplarına yatırılması gerekiyor.

Yurt içinde olup kayıtlarda yer almayan varlıklar da düzenleme kapsamına alındı. Bu varlıklar özel fon hesabında izlenecek ve 2 yıl boyunca işletmeden çekilemeyecek. Banka ve aracı kurumlar üzerinden bildirilen varlıklar için yüzde 5 vergi uygulanacak, belirli şartlarda bu oran yüzde 0’a kadar düşebilecek.

AK Parti’nin önergesiyle yapılan değişiklikle sanayi sicil belgeli üreticiler ve zirai üretim yapan kurumların üretimden elde ettiği kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 olarak belirlendi.

Teklifin Genel Kurul’da da kabul edilmesi halinde düzenlemeler yürürlüğe girecek ve kapsamlı vergi ile teşvik paketinin uygulamaya geçmesi bekleniyor.